‘Rrethimi i Shkodrës’, ribotohet varianti i plotësuar pas 50 vjetësh.

142
0
Share:

Ribotimi në shqip i librit “Rrethimi i Shkodrës” pas 50 vjetësh, promovohet sot nga botimet “Onufri” në Muzeun Historik. Kjo vepër monumentale e Marin Barletit vjen për herë të parë e plotësuar jo vetëm nga referencat e kohës por dhe harta, skica e gravura të asaj beteje. “Rrethimi i Shkodrës është një nga episodet më mbresëlënëse të luftës midis Perëndimit dhe Gjysmëhënës”, – shkruan historiani gjerman, Franz Babinger, një nga studiuesit e veprës së Barletit. Ndërsa albanologu Robert Elsie e ka cilësuar si një burim parësor të Historisë së Ballkanit.
“Lufta për Shkodrën përcaktoi fatin e ardhshëm të shqiptarëve në histori”, – thotë historiani Ferid Duka. Ndërsa Luçia Nadin (autore e librit “Shqipëria e rigjetur”) thotë se kjo vepër bëri të njohur ndër shekuj dhe në të gjithë Europën luftërat e shqiptarëve kundër osmanëve. Libri është ilustruar edhe me shumë skica e harta.
Botimi i këtij libri është përshëndetur edhe nga ish-kongresmeni, njëkohësisht president i Albanian-American Civic League, Joseph DioGuardi. Ai shprehet ndër të tjera për këtë botim se brezi i ri, sidomos i shqiptarëve që jetojnë në Amerikë, duhet të mësojë historinë e Shqipërisë. “Ribotimi dhe përkthimi në anglisht i librit ‘Rrethimi i Shkodrës’ i ka shërbyer një brezi të ri dhe të arsimuar shqiptarësh, duke hapur një dritare në historinë madhështore të popullit shqiptar” Ky brez duhet të mësojë të vërtetën rreth një ndër ngjarjeve më të rëndësishme të historisë europiane. Kisha dijeni për rolin historik të Gjergj Kastriotit ‘Skanderbeut’, por kur lexova “Rrethimin e Shkodrës”, kuptova se nuk e njihja historinë rrëqethëse të qëndrimit shqiptar që kishte vazhduar pa ndërprerje edhe pas vdekjes së Skënderbeut. “Rrethimi i Shkodrës” e bën mbrojtjen e Shkodrës të gëzojë një famë së paku të barazvlefshme me rrethimet e Krujës ndër analët e betejave më të mëdha të kohërave – një grusht luftëtarësh kundër një ushtrie kolosale! Pushtimin që udhëhoqi personalisht Sulltan Mehmeti II ‘Pushtuesi’ e ka përshkruar kaq bukur Marin Barleti, saqë lexuesi nuk do të mund të luajë nga vendi pa mbaruar tërësisht leximin e librit”, – tha DioGuardi. Ndërsa vetë përkthyesi David Hosaflook shprehet se botimi në anglisht vlen për komunitetin e shqiptarëve jashtë atdheut. “Ka shumë prej tyre që nuk e dinë gjuhën shqipe, prandaj kanë nevojë të mësojnë rreth historisë së vendit të origjinës, qoftë edhe në gjuhën që po bëhet gjuha e tyre amtare. Së dyti, historianëve që merren me historinë e Ballkanit, Shqipërisë, Perandorisë Osmane apo të Republikës së Venedikut etj. Ka kaq shumë informacion në këtë libër”. Janë disa harta dhe skica të Shkodrës e të Shqipërisë Veriperëndimore; një nga historiografi Pier Resi, e vitit 1520, një nga hartografi venedikas Giovanni Camocio, e vitit 1570, dhe një nga hartografi Vicenzo Coronelli, e vitit 1700. Por harta që është prezantuar në fillim të këtij botimi është një rikrijim që është realizuar duke u bazuar nga të dhënat që jep Marin Barleti. Kjo hartë është rikrijuar nga përkthyesi i librit, me ndihmën e arkeologëve Ardit Miti dhe Zamir Tafilica. Gjithashtu, në libër janë pasqyruar edhe disa vepra arti me shpjegimet përkatëse. Vizatimet brenda tekstit me pamje betejash janë marrë nga versioni origjinal i veprës së Barletit botuar në latinisht. Thuhet se këto vizatime kanë si autor Jost Amman-in. Në fund është një skicë që prezantohet për herë të parë e që ka si autor Lorenzo Gatteri-n dhe i përket vitit 1860. Ai e ka përshkruar rrethimin e Shkodrës si një nga betejat më të rëndësishme. “Rrethimi i Shkodrës çmohet si vepra e parë e letërsisë historiografike shqiptare. U hartua në latinisht (De obsidione Scodrensi) dhe u botua për herë të parë në Venedik më 1504/1505, pothuajse 100 vjet pas lindjes së Gjergj Kastriot Skënderbeut. Veprën e përktheu në shqip për herë të parë studiuesi i shquar Henrik Lacaj më 1962, në përvjetorin e 50-të të Pavarësisë së Shqipërisë. Më vonë u ribotua disa herë, por për fat të keq, ka shumë vite që nuk është në qarkullim. Edhe pse vepra është monumentale siç e ka cilësuar edhe shkrimtari Ismail Kadare, ajo është pak a shumë e panjohur në Perëndim, aq sa është e panjohur ngjarja historike që përshkruhet në të. Kjo ka qenë arsyeja që ka nxitur një pastor të quajtur David  Hosaflook, që të botojë për herë të parë në gjuhën angleze librin “Rrethimi i Shkodrës”. Ky variant i përgatitur në gjuhën angleze nga David Hosaflook, është botuar edhe në gjuhën shqipe nga shtëpia botuese “Onufri”. David  Hosaflook është një pastor ungjillor që erdhi në Shqipëri në vitin 1992. U vendos në qytetin e Shkodrës, ku fillimisht nisi të mësonte gjuhën shqipe. Në Shkodër, pranë një trotuari ku shiteshin libra të vjetër pa për herë të parë botimin e parë të veprës së Marin Barletit, “Rrethimi i Shkodrës”. Këtu lindi dhe ideja e tij për ta sjellë në anglisht këtë vepër, e cila vjen për herë të parë e plotësuar si e tillë. I njëjti variant i botuar edhe në gjuhën shqipe promovohet sot në orën 18:00 në Muzeun Kombëtar.

 

http://www.mapo.al/2013/01/17/rrethimi-i-shkodres-ribotohet-varianti-i-plotesuar-pas-50-vjetesh/ )

Share:

Leave a reply

Opinion

error: Ndalohet riprodhimi i paautorizuar i përmbajtjes së kësaj faqeje.